Koning Arthur


Arthur Een van de eersten die uitgebreid de geschiedenis van Arthur op schrift stelt, is Galfredus van Monmouth omstreeks 1136. Het verhaal is gebaseerd op enkele gebeurtenissen uit eind 5e, begin 6e eeuw, waarin een legeraanvoerder de Saksen voor langere tijd uit Engeland verjoeg.

Al rond 800 is de figuur van Arthur bekend. Nennius beschrijft in de "Historia Brittonum" hoe Arthur twaalf veldslagen heeft gewonnen, waaronder die tegen de Saksen.

In de laatste slag bij de Mons Badonis zou Arthur in een aanval 960 vijanden hebben gedood. Dit geeft aan dat er toen al legendevorming rond Arthur is.

Nadat de Franse dichter Chrétien de Troyes in ca.1190 in zijn "Conte de Graal ou Perceval" de Graal introduceert, gaf kort daarna Robert de Boron de Graal een passende voorgeschiedenis. Hij verbindt "Joseph d'Arimathie" en "Merlin", samen met koning Arthur. Dit zal de basis worden voor de latere Arthur verhalen. Robert de Boron introduceert ook het verhaal van het zwaard in het aambeeld.

Gedurende de eeuwen hierna komen er vele variaties op het verhaal, totdat in 1485 Sir Thomas Malory "Morte d'Arthur" schrijft. Hierin begint en eindigt het verhaal met de geboorte, de kroning en de dood van Arthur. Tussendoor zijn er allemaal verschillende middeleeuwse verhalen opgenomen, waarin Arthur alleen de verbindende factor is, maar niet de hoofdpersoon.

Rond 1830 wordt het verhaal nieuw leven ingeblazen door Alfred Lord Tennyson. Door zijn gedichten over koning Arthur zijn veel kunstenaars geïnspireerd.

Het verhaal
Het verhaal begint bij Uther Pendragon, de vader van Arthur. Als deze een overwinning heeft behaald op de Saksen, geeft hij ter ere hiervan een feest op zijn hof. Hier komt ook Gorlois, de hertog van Cornwall, samen met zijn vrouw Igraine. Als Uther haar ziet is hij direct verliefd op haar.
Vanwege Igraine trekt hij ten strijde tegen Gorlois en met hulp van Merlijn weet hij bij Igraine Arthur te verwekken. Diezelfde nacht sneuvelt Gorlois, waarna Uther met Igraine trouwt.

Na de geboorte van Arthur brengt Merlijn hem naar Ector, die hem samen met zijn zoon Kay laat opgroeien. Als Uther sterft is Arthur 15 jaar.
Er ontstaat onenigheid tussen de overgebleven edelen wie er koning moet worden. Niemand weet dat Uther een zoon heeft. Hierop bepaalt Merlijn dat degene die een zwaard kan trekken uit een aambeeld dat op een grote steen staat, de rechtmatige koning van Brittanië is.
Tijdens een toernooi wat ter gelegenheid hiervan gehouden wordt, vraagt Kay aan Arthur of deze een zwaard voor hem wil halen, omdat hij hem niet bij zich heeft. Arthur gaat op zoek en ziet een zwaard in een aambeeld zitten en trekt deze eruit. Hij geeft het zwaard aan Kay, die het zwaard herkent en deze vraagt nu aan zijn vader of hij nu de koning van Brittanië is.
Ector doorziet de leugen en vraagt door, waarop Kay toegeeft dat Arthur het zwaard uit het aambeeld heeft gehaald. De andere edelen mopperen dat een 15-jarige jongen de koning moet worden, waarna Arthur het zwaard terugsteekt in het aambeeld en iedereen uitnodigt om alsnog het zwaard te pakken. Ook nu lukt het alleen Arthur, waarna iedereen Arthur als koning erkent.

Als later tijdens een gevecht met koning Pellinore dit zwaard breekt, neemt Merlijn Arthur mee naar Nimue, de dame van het meer. Van haar krijgt Arthur het zwaard Excalibur en een schede voor dit zwaard. Deze schede zorgt er voor dat Arthur niet meer te verwonden is. Arthur zal later deze schede door het toedoen van Morgan la Faye kwijtraken.

Arthur aan de ronde tafel Arthur verwekt bij Morgan la Faye een kind, Mordred genaamd. Morgan is er op uit om Arthur ten val te brengen en heeft dit bewust zo gewild. Arthur echter had er geen idee van dat Morgan zijn halfzus is, totdat Merlijn het hem vertelt.

Arthur trouwt hierna met Guinevere, dochter van koning Leodegrance. Als huwelijkscadeau krijgt Arthur de ronde tafel, die koning Leodegrance van Arthurs vader had gekregen. Rond deze tafel komen de zetels voor de ridders van Arthur. Merlijn laat van elke ridder een naam op de stoel verschijnen, maar er blijven er twee leeg.
Vanaf dit punt worden de verhalen verteld van de avonturen die deze ridders beleven en is Arthur alleen zijdelings betrokken bij deze avonturen.

Ondertussen blijkt Guinevere een verhouding te hebben met Lancelot. Op een gegeven moment dwingt Mordred Arthur om Guinevere vanwege de verhouding te veroordelen. Guinevere wordt schuldig bevonden en naar de brandstapel gebracht.

Arthur op weg naar Avalon Lancelot weet haar op het laatste moment te redden, maar hierbij dood Lancelot per ongeluk zijn vrienden Gareth en Gaheris.
Gawain, de broer van Gareth en Gaheris dwingt Arthur nu om ten strijde te trekken tegen Lancelot, die naar Frankrijk is uitgeweken.
Ook als door tussenkomst van de paus Guinevere weer terug is bij Arthur blijft Gawain bij zijn standpunt. Arthur vertrekt naar Frankrijk en laat het land achter onder de hoede van Mordred.
De strijd tussen Lancelot en Gawain eindigt als Lancelot Gawain een hoofdwond toebrengt, die hem uiteindelijk fataal zal worden. Op dit moment bereikt de koning het bericht dat Mordred de macht heeft gegrepen en dat Mordred Guinevere belegert met wie hij wil trouwen.
Arthur gaat nu terug naar Brittanië, maar ziet - ondanks aandringen van de stervende Gawain - af van de hulp van Lancelot. Tijdens de hierop volgende strijd tussen Mordred en Arthur weet Arthur Mordred te doden, maar niet zonder zelf zwaar gewond te zijn. Alle edelen zijn inmiddels gedood, op Sir Bedivere na.

De stervende Arthur geeft hem Excalibur en vraagt hem het terug te geven aan de dame van het meer. De eerste twee keer probeert Sir Bedivere het zwaard zelf te houden, maar Arthur doorziet de leugen. Als de derde keer Sir Bedivere zegt dat hij een hand uit het water zag komen die het zwaard aannam, weet Arthur dat hij hem werkelijk heeft teruggegeven.
Hierna laat Arthur zich door Sir Bedivere naar het meer brengen. Uit de mist kwam nu een boot met hierin onder andere Nimue en Morgan la Faye. Arthur gaat zwaar gewond aan boord, met de mededeling aan Sir Bedivere dat als Brittanië hem nodig heeft, hij weer terugkomt.

bronnen